Tại sao lại bị xoắn tinh hoàn? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý

Nhiều nam giới khi xuất hiện cơn đau đột ngột ở bìu thường thắc mắc tại sao lại bị xoắn tinh hoàn và liệu tình trạng này có nguy hiểm hay không. Trên thực tế, xoắn tinh hoàn là một cấp cứu ngoại khoa rất nguy hiểm, xảy ra khi tinh hoàn tự xoay quanh trục của dây thừng tinh khiến dòng máu nuôi tinh hoàn bị tắc nghẽn.

Nếu không được can thiệp trong thời gian ngắn, tinh hoàn có thể bị thiếu máu nghiêm trọng, dẫn đến hoại tử và buộc phải cắt bỏ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản mà còn tác động lớn đến tâm lý và chất lượng cuộc sống của nam giới.

Vậy nguyên nhân nào khiến tinh hoàn bị xoắn? Ai là đối tượng có nguy cơ cao? Hãy cùng các bác sĩ chuyên khoa tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.

Xoắn tinh hoàn là gì?

 

Xoắn tinh hoàn là hiện tượng tinh hoàn quay quanh dây thừng tinh khiến hệ thống mạch máu bị chèn ép hoặc tắc nghẽn hoàn toàn.

Dây thừng tinh có nhiệm vụ:

• Cung cấp máu nuôi tinh hoàn.
• Dẫn tinh trùng.
• Chứa các mạch bạch huyết và dây thần kinh.

Khi dây thừng tinh bị xoắn, lượng máu đến tinh hoàn giảm nhanh chóng. Chỉ sau vài giờ, mô tinh hoàn có thể bắt đầu bị tổn thương không hồi phục.

Theo các chuyên gia nam khoa, khả năng bảo tồn tinh hoàn đạt trên 90% nếu điều trị trong vòng 6 giờ đầu. Sau 12 giờ, tỷ lệ cứu được tinh hoàn giảm đáng kể và sau 24 giờ nguy cơ hoại tử rất cao.

Tại sao lại bị xoắn tinh hoàn? Những nguyên nhân thường gặp

Hiện nay chưa xác định chính xác nguyên nhân tuyệt đối gây xoắn tinh hoàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

1. Dị tật bẩm sinh ở dây chằng tinh hoàn

Đây được xem là nguyên nhân phổ biến nhất.

Thông thường, tinh hoàn được cố định trong bìu nhờ hệ thống dây chằng và mô liên kết. Tuy nhiên ở một số người, cấu trúc này lỏng lẻo hoặc phát triển bất thường khiến tinh hoàn dễ xoay tự do bên trong bìu.

Tình trạng này thường được gọi là dị dạng "chuông lắc" (Bell Clapper Deformity).

Khi gặp tác động nhỏ, tinh hoàn có thể xoắn quanh dây thừng tinh và gây đau đột ngột.

2. Giai đoạn dậy thì phát triển quá nhanh

Nhiều nghiên cứu ghi nhận xoắn tinh hoàn xuất hiện nhiều nhất ở độ tuổi từ 12 - 18.

Trong giai đoạn này:

• Tinh hoàn tăng kích thước nhanh.
• Hormone sinh dục nam tăng mạnh.
• Cấu trúc nâng đỡ chưa hoàn thiện hoàn toàn.

Điều này khiến nguy cơ xoắn tinh hoàn cao hơn người trưởng thành.

Đây cũng là lý do bệnh thường gặp ở học sinh trung học và thanh thiếu niên.

3. Yếu tố di truyền

Một số trường hợp ghi nhận nhiều thành viên trong cùng gia đình từng bị xoắn tinh hoàn.

Nếu:

• Cha từng bị xoắn tinh hoàn.
• Anh em ruột có tiền sử xoắn tinh hoàn.

Nam giới nên chủ động theo dõi sức khỏe nam khoa định kỳ vì nguy cơ mắc bệnh có thể cao hơn bình thường.

4. Chấn thương vùng kín

Một cú va đập mạnh trong khi:

• Chơi thể thao.
• Đá bóng.
• Đạp xe.
• Tai nạn giao thông.

Có thể làm tinh hoàn xoay bất thường và dẫn tới xoắn tinh hoàn.

Tuy nhiên cần lưu ý rằng đa số trường hợp xoắn tinh hoàn không liên quan trực tiếp đến chấn thương.

5. Vận động mạnh hoặc thay đổi tư thế đột ngột

Một số nam giới xuất hiện cơn đau dữ dội sau:

• Chạy bộ cường độ cao.
• Nhảy xa.
• Tập gym nặng.
• Leo trèo.
• Thay đổi tư thế đột ngột.

Những hoạt động này làm tinh hoàn di chuyển nhiều hơn trong bìu, từ đó làm tăng nguy cơ xoắn.

6. Xoắn tinh hoàn khi đang ngủ

Nhiều người bất ngờ khi biết rằng xoắn tinh hoàn có thể xảy ra ngay cả khi đang ngủ.

Nguyên nhân là:

• Co thắt cơ bìu trong lúc ngủ.
• Thay đổi tư thế đột ngột.
• Phản xạ co cơ do thời tiết lạnh.

Không ít trường hợp thức dậy giữa đêm vì đau dữ dội ở một bên tinh hoàn và được chẩn đoán xoắn tinh hoàn cấp.

7. Thời tiết lạnh

Các bác sĩ nam khoa còn gọi đây là "hội chứng mùa đông".

Khi nhiệt độ giảm:

• Cơ bìu co rút mạnh.
• Tinh hoàn bị kéo lên cao.
• Nguy cơ xoắn tăng lên.

Đó là lý do tỷ lệ xoắn tinh hoàn thường cao hơn vào mùa lạnh hoặc khi tiếp xúc đột ngột với môi trường nhiệt độ thấp.

Những ai dễ bị xoắn tinh hoàn?

Các đối tượng có nguy cơ cao gồm:

• Nam giới từ 12 - 25 tuổi.
• Trẻ sơ sinh.
• Người có dị tật bẩm sinh ở tinh hoàn.
• Người từng bị xoắn tinh hoàn trước đó.
• Có người thân từng mắc bệnh.
• Người thường xuyên vận động mạnh.

Dấu hiệu nhận biết xoắn tinh hoàn

Các triệu chứng thường xuất hiện rất đột ngột.

Đau tinh hoàn dữ dội

Đây là triệu chứng điển hình nhất.

Cơn đau thường:

• Xuất hiện bất ngờ.
• Chỉ đau một bên.
• Đau tăng nhanh trong thời gian ngắn.

Bìu sưng đỏ

Sau cơn đau, bìu có thể:

• Sưng to.
• Căng bóng.
• Đỏ hoặc tím tái.

Tinh hoàn nằm cao bất thường

Người bệnh có thể nhận thấy:

• Một bên tinh hoàn cao hơn bình thường.
• Hai bên tinh hoàn mất cân đối rõ rệt.

Buồn nôn và nôn

Do cơn đau quá dữ dội nên nhiều bệnh nhân xuất hiện:

• Buồn nôn.
• Nôn ói.
• Chóng mặt.

Đau bụng dưới

Ở thanh thiếu niên, đôi khi xoắn tinh hoàn chỉ biểu hiện bằng:

• Đau bụng dưới.
• Khó chịu vùng bẹn.

Điều này khiến nhiều trường hợp bị chẩn đoán nhầm.

Xoắn tinh hoàn có nguy hiểm không?

Câu trả lời là rất nguy hiểm.

Nếu không được xử lý kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng như:

Hoại tử tinh hoàn

Tinh hoàn thiếu máu kéo dài sẽ chết mô và mất hoàn toàn chức năng.

Phải cắt bỏ tinh hoàn

Khi hoại tử xảy ra, bác sĩ buộc phải phẫu thuật cắt bỏ để tránh nhiễm trùng.

Giảm khả năng sinh sản

Tinh hoàn là cơ quan sản xuất tinh trùng. Khi bị tổn thương, chất lượng tinh trùng có thể suy giảm đáng kể.

Ảnh hưởng nội tiết tố nam

Tinh hoàn còn đảm nhiệm việc sản xuất testosterone. Việc mất tinh hoàn có thể ảnh hưởng đến nội tiết và chức năng sinh lý.

Tác động tâm lý

Nhiều nam giới cảm thấy mặc cảm, lo lắng hoặc tự ti sau khi mất một bên tinh hoàn.

Khi nào cần đi cấp cứu ngay?

Nam giới cần đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện:

• Đau tinh hoàn đột ngột.
• Sưng bìu nhanh.
• Một bên tinh hoàn nằm cao bất thường.
• Buồn nôn kèm đau tinh hoàn.
• Đau dữ dội sau vận động hoặc khi ngủ dậy.

Tuyệt đối không tự dùng thuốc giảm đau tại nhà vì có thể làm mất "thời gian vàng" cứu tinh hoàn.

Làm thế nào để phòng ngừa xoắn tinh hoàn?

Mặc dù không thể phòng tránh hoàn toàn nhưng nam giới có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Khám nam khoa định kỳ.
• Điều trị sớm các bất thường ở tinh hoàn.
• Mang đồ bảo hộ khi chơi thể thao.
• Tránh chấn thương vùng kín.
• Đi khám ngay khi có cơn đau tinh hoàn bất thường.
• Theo dõi sát nếu từng có tiền sử xoắn tinh hoàn.

Địa chỉ khám và điều trị xoắn tinh hoàn uy tín

Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ xoắn tinh hoàn, nam giới nên đến cơ sở y tế chuyên khoa càng sớm càng tốt để được siêu âm Doppler và đánh giá lưu lượng máu nuôi tinh hoàn.

Phòng Khám Đa Khoa Nam Định là địa chỉ được nhiều nam giới lựa chọn nhờ:

• Đội ngũ bác sĩ nam khoa giàu kinh nghiệm.
• Hệ thống thiết bị chẩn đoán hiện đại.
• Quy trình thăm khám nhanh chóng.
• Tư vấn riêng tư, bảo mật thông tin.
• Hỗ trợ khám ngoài giờ hành chính.

Thông tin liên hệ:

• Địa chỉ: 181 Song Hào, Trường Thi, Ninh Bình
• Website: www.dakhoanamdinh.com.vn
• Điện thoại: (0228) 730 6888
• Thời gian làm việc: 08:00-20:00 (tất cả các ngày trong tuần, bao gồm Lễ Tết - Không nghỉ trưa)

Kết luận

Hy vọng qua bài viết trên, bạn đã hiểu rõ tại sao lại bị xoắn tinh hoàn cũng như những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần lưu ý. Đây là một cấp cứu nam khoa có thể xảy ra ở bất kỳ nam giới nào, đặc biệt là thanh thiếu niên trong độ tuổi dậy thì. Việc phát hiện sớm và điều trị trong thời gian vàng đóng vai trò quyết định trong việc bảo tồn tinh hoàn và khả năng sinh sản về sau.